Matzevah 3

אין אונזער גאָרטן שטייען אויס די פרוכטן,

אַלע יאָר בּיז הערבּסט בּיז שפּעטן,

קנייטשן איין זיך עפּל, ווי אַלטע פּנימער

שאָקלען זיך,

בּיז דער ווינט יאָגט זיי ארונטער,

שלאָגן זיי ווי גרויסער האָגל אין די שויבּן. 

און ווען איך ליג פאַרטאָג

לעם די נישט אויפגעבּעטע בּעטן פון מיינע שוועסטער,

וואָס האָבּן אויסגעוואַנדערט, 

הער איך מנחות קראָען לאָזן זיך צום גראָז אַרונטער,

גיבּ איך רעשיק אן עפן אויף דעם פענסטער,

זאָל די וויסטקייט הערן,

ס׳וואוינט נאָך עמיץ דאָ,

גיבּן פויגלען זיך אַ הויבּ מיט אַ געשריי

און דער טאַטע פון דעם פערטן צימער,

הוי(?),ווער איז דאָרט? 

רופן מיר זיך איבּער אין דער ליידיקייט מיט ווידערקולות(?)

In our garden the fruit stand out, 

Every year as late as autumn,

One apple wrinkles up, like an old face, 

Wobbling, 

With the wind harrying them about,

Beating them like hail on the windows.

And when I lie down at dawn 

Staying in the uncushioned bed of my sisters

who have wandered away errant, 

I hear flocks of crows alighting to grass underfoot.

I give a raucous opening on the windows 

Let the bleakness be heard

Someone lives in here still

The birds lift up with a cry

And father from the fourth room,

Hoy, who’s there?

It runs to me through the emptiness with echoing voices 

Matzevah 4

און ווען איך קום אַמאָל אַהיים צופאָרן 

שטעלן שכנות זיך אַרום אַ רעדל ארום מיר,

און וועגן ווי אלטע וואָג-שאָל מיט די קעפּ,

און האָבן נישט פון וועמען ברענגען מיר א גרוס,

און איך שווייג אויך אנקעגן זיי.

דריי איך זיך זערנאָך ארום אין מאַרק

ווי אַ פארבּלאָנרזשעט שאָף 

א טאָג צי צוויי,

דערנאָך פארצי איך א וואואַלקע ארום הוט 

און ס׳פירט פארטאָג מיך וויגנדיק אַוועק אַ צופעליקע פור,  

דער טאַטע בּלייבּט ווי איינגעפלאַנצט לעם גאַניק שטיין. 

און ס׳לייגט זיך אויס אַ גרויער טוי אויף זיינע האָר.

When I come traveling ahome 

Neighbors stand in a circle all around me, 

Weighing me like old balance scales in their heads,

And there’s not one who can bring me a greeting 

I clam up against them 

I twist and spin around in the market 

Like a lost lamb

A day or two,

Then I pull a veil around my hat 

Dawn brings to me an incidental coach, swinging away 

Dad remains like a stone implanted in the porch 

And a grey dew lies through his hair.

Matzevah 5

אָ גרוי לאַנד מיט וואָלקנס אייבּיקע אויף הימל פעלדער,

בּא דיר אין פלאַכן שויס פון בּרוינעם זאַמד,

האָבּ איך געריסן קינדווייז בּיים היימיש פּלויט 

די דאַרע קריגעלעך פון דאָרן.

און אויף אַ דינעם פאָדים קרענצעלעך געניזשעט, 

פון ווילדע ארבּעסן 

וואָס וואקסן חושכדיק בּא דר׳ערד

אָ גרוי לאַנד מיט טעמפּע קלאַנגען פון די טונקעלע ערלים,

בּא דיר אויף האַרטן פעלד 

לעם גריבּלדיקע וועגן 

האָבּ איך געזאַפּט, געזאַפּט און זיך געהויבּן,

אָט ווי א וואסער-בּלאט

וואָס ציט זיך, ציט זיך, ציט זיך בּיז אַרויף 

ארויס פון זומפּיק מוטער-שויס אַרויס.

צו הוילער וועלט, 

צו נאקעטער זון,

צום ווייטן בּלויז,

האָבּן זיך היימישע וויקעלעך נאָך מיר געצויגן,

די פיסלעך פון אַ האָז וואָס בּלאָנזדשעט צווישן קאָרן,

די צווייגלעך פון אן אלטן בּוים פון אן עקרה,

די זטיעזשקע אויף זי פלאכע גיישע פעלדער,

און אונזער הימל דער פארגרויטער און פארגעלטער.

אָ גרוי לאַנד, ווען ס׳האָט מיך הייס געפאַבּט די דרום זון 

מיט חנ׳עוודיקע פארבּן,

און ווען מיין האַלז איז בּרוין געווען ווי ליטע ערד - 

האָבּ איך געהערט 

דעם כליפּעדיקן ווינט, וואָס וויגט זיך אויף א שפּיץ 

פון דיינע ווערבּן.

אָ גרוי לאַנד! 

אין קרומען פירעק צווישן צוויי הכנעה׳דיקע דערפלעך.

ווען נידעריק נעבּן זיי פלעגט דורכשנירלען דער בּאַן,

(Need to finish transcription)

Oh gray land, cloudless sky land 

You’re here in a plain bosom of brown sand 

I was torn as a kid by the old familiar fence 

The dry pitcher of thorns (?)

And on a slim thread strung into a wreath,

wild peas 

that grow in khoshech on the earth.

Oh gray land with dull chattering from the gloomy gentiles 

You’re here on hard soil

By bumpy roads 

I drank, I drank and I lifted 

Like a waterleaf 

That reaches, reaches, until it’s up, 

Away from marshy mother’s bosom away 

To bare earth, 

To naked sun, 

To distant void, 

Familiar swaddled ones toddled after me

The footsies of a rabbit that strayed in the rye

The branchlets of an old barren tree

The bypath on the flat fields (?)

And our grayed and yellowed sky.

Oh gray land, when the southerly sun has painted me with lovely colors,

and when my neck is brown like Lithuanian clay - 

I have heard 

the sobbing wind that sweeps to a climax 

from your willows.

Oh gray land!

In crooked squares between two humble hamlets 

Where the railroad used to run through not far behind 

Its approaching cry was loved, was loved (?) 

I used to wait shivering 

Which came on from there, 

Which went out somewhere  

And now, when my bones are already stiff 

And I’ve already spent a spring in every land 

To brown flats

in a low lap, 

I walk on through 

I shrug off the pollen from my clothes

Poor women 1

 אַרום די נעגל האָבּן שווארצע רעמלעך איינגעגעסן זיך אין לייבּ 

ווי בּא אַלע ווייבּער די פאַראָרעמטע, וואָס שייערן פארברענטע(?) טעפּ.

כ׳האָבּ אויך שוין פינגער געלבּלעכע 

וואָס טראָגן בּיינערדיק אַ קויש.

און אויגן ליידיקע ווי אן אויסגעטרייסלטער זאק.

בּאגינען טרעף איך טרעגערינס פון מילך,

מיט קאנען זילבּערנע 

וואָס ציען זיי די אקסלען נידעריק אַראָפּ,

און איינס לעם צווייטן טראָגן מיר אַדורך די שווערע לאַסט

ווי שטומע אייזלען איינגעשפּאַנטע,

וואָס האַלטן שווער די קעפּ צו דר׳ערד. 

כ׳האָבּ אויך שוין פינגער געלבּלעכע

וואָס טראָגן בּיינערדיק אַ קויש.

Black rims have etched into their body around their nails 

All the impoverished wives who scour scorched pots 

I also already have yellowed fingers

That carry a bony basket (?) 

And eyes empty like a shaken out bag.

At dawn I meet milk carriers,

with silver cans 

that drag their shoulders down and down

And one of them carries the heavy load past me

Like silent unyielding iron (?) 

the weight bears their head to the ground.

I also already have yellowed fingers

That carry a bony basket.

Poor women 2

Kadya Molodowsky

  ii 

אין תמוז נאָך פאלט אמאָל א בּלאַט אַראָפּ פון בּוים,

און אן אומגליק קומט פרייר צייט

און ברענגט א מאָרגערקייט צו לייבּ.

מיט מיר האָט אויך דער אומגליק פרי גענומען זיך בּיים האַנט

ווי ארעסטאנטן צוזאמען אויפגעשמיטע אויף א לאנגן וועג.

גייען מיינע פיס פּאמעלעך,

ווי נישט געצאָלטע בּעל מלאכות 

אומעטיק און מיד

אין מיינע חלומדיקע נעכט

בּין איך אין אַ טונקעלער שטובּ, 

צווישן ווייבּער אויסגעמאטערטע און צוגעפאלענע צו דר׳ערד

און זיירע הענט זענען מיר גוט בּאקאנטע הענט,

מיט נעגל אויסגעשטשורבּעטע פאר אויסגעהאָרעוועטע יאָרן.

כאַפּ איך אויף זיך מיט אן אָפּגעליימטע הארץ, 

און ס׳גייען מיינע פיס פּאמעלעך, 

ווי נישט געצאָלטע בּעל מלאכות אומעטיק און מיד

In Tammuz a leaf falls down from a tree,

and an unhappiness comes to carefree times,

and brings a leanness to the body.

As for me, the unhappiness took me by the hand early 

like inmates together chained(?) on a long path.

My feet drag slowly,

like unpaid laborers 

dreary and tired.

In my dreaming nights 

I am in a dark house 

among wives exhausted and fallen to the ground

And their hands are very good familiar hands,

with nails notched from years of drudgery. 

I catch myself with a numbed heart,

and my feet drag slowly,

like unpaid laborers, dreary and tired.